Kệ và tủ trưng bày: chọn loại nào, bắt vào tường ra sao

Chọn được món rồi thì câu hỏi tiếp theo là đặt nó lên cái gì. Phần lớn sự cố rơi vỡ trong nhà không phải do món đồ, mà do cái kệ đỡ nó: kệ chưa bắt tường, kệ quá tải, hoặc mặt kệ quá hẹp so với đế món đồ.

Bài này nói về chọn kệ, bắt kệ, và giới hạn của từng loại.

Ba loại kệ hay dùng

• Kệ đứng tự do — không khoan tường, nhưng có thể lật nếu bị bám vào.
• Kệ treo bắt vít vào tường — chắc nhất, nhưng phải khoan và phải đúng loại tường.
• Tủ kính có cánh — an toàn nhất cho món quý và cho nhà có trẻ, mèo.
• Mỗi loại một giới hạn tải rất khác nhau.
• Chọn theo trọng lượng món đồ trước, rồi mới chọn theo kiểu dáng.

Biết tải trước khi mua

1. Cân món đồ, hoặc hỏi người bán cân nặng.
2. Hỏi kệ chịu được bao nhiêu — nhà sản xuất tử tế có ghi con số này.
3. Chọn kệ chịu gấp vài lần trọng lượng thật, đừng chọn vừa khít.
4. Tải phân bố đều khác tải dồn một điểm: một khối đá nặng đặt giữa kệ nặng hơn nhiều so với vài món nhẹ rải đều.
5. Không có số ghi thì coi như kệ chỉ để đồ nhẹ.

Bắt vào tường: phần quyết định

• Gõ nghe tiếng trước: đặc là tường gạch, rỗng thường là vách nhẹ.
• Vách nhẹ cần phụ kiện riêng và chịu tải kém hơn nhiều.
• Tránh khoan ngay trên và dưới ổ cắm — dây điện thường chạy dọc theo đó.
• Dùng ít nhất hai điểm bắt, và kiểm bằng nước cân cho thẳng.
• Nặng hoặc không chắc thì gọi thợ.

Mặt kệ và đế món đồ

1. Đế phải nằm trọn trên mặt kệ — nhô ra dù một chút cũng là nguy cơ.
2. Đo chiều sâu kệ trước khi mua món có đế rộng.
3. Mặt kệ nhẵn bóng thì trơn — lót miếng chống trượt dưới đế.
4. Kệ có gờ chặn phía trước an toàn hơn kệ phẳng.
5. Không đặt sát mép, chừa lùi vào trong vài phân.

Kệ kính

• Đẹp nhưng có giới hạn tải rõ ràng — hỏi số trước khi mua.
• Kính nứt một vết là thay cả tấm, không sửa được.
• Vết xước và mẻ cạnh làm kính yếu đi ở đúng chỗ đó.
• Không đặt món nặng lên kệ kính, dù nhìn thì có vẻ chịu được.
• Nhà có trẻ thì cân nhắc loại khác.

Chống lật cho kệ đứng

1. Kệ cao, chân hẹp là loại dễ lật nhất, nhất là khi ngăn trên chất nặng.
2. Đồ nặng để ngăn dưới, đồ nhẹ để ngăn trên — quy tắc đơn giản mà hiệu quả.
3. Bộ neo chống lật vào tường rẻ và nên có với nhà có trẻ nhỏ.
4. Kê chân cho phẳng; kệ kênh một chân là kệ đã nghiêng sẵn.
5. Không để trẻ trèo lên ngăn kệ, và không đặt thứ hấp dẫn trẻ ở ngăn cao.

Tủ kính: khi nào đáng

• Món quý, món dễ vỡ, nhà có trẻ hoặc mèo — ba lý do rõ nhất.
• Bụi ít hơn hẳn nên lau chùi nhẹ đi nhiều.
• Cánh có khoá hữu ích ở cửa hàng và nơi đông người.
• Kính tủ vẫn vỡ được — kê chắc và không đặt chắn lối đi.
• Đèn trong tủ thì chọn loại ít toả nhiệt và rút điện khi đi vắng.

Kiểm định kỳ

1. Lắc nhẹ kệ mỗi vài tháng để tìm chỗ lỏng.
2. Siết lại ốc — kệ nào cũng lỏng dần theo thời gian.
3. Nhìn mặt kệ có võng không; võng là dấu hiệu quá tải.
4. Kiểm điểm bắt tường xem có vết nứt quanh nở vít.
5. Thấy võng hoặc nứt thì bỏ bớt đồ ngay, rồi mới tính chuyện sửa.

Chiếu sáng cho kệ

• Đèn hắt từ trên xuống làm nổi hình khối, đèn chiếu thẳng làm phẳng.
• Đèn dây dán dưới mép ngăn trên là cách rẻ và gọn.
• Chọn loại ít toả nhiệt — nhiệt hại gỗ, hại đồ sơn, hại vật liệu dán keo.
• Dây điện đi nẹp gọn, đừng để vắt qua mặt kệ.
• Có công tắc riêng để tắt cả cụm khi đi ngủ.

Ở nhà thuê

1. Không khoan được thì chọn kệ đứng hoặc tủ thấp.
2. Kệ đứng vẫn nên neo nếu nhà có trẻ — hỏi chủ nhà về một hai lỗ vít nhỏ.
3. Chọn loại tháo lắp được vì bạn sẽ còn chuyển nhà.
4. Chụp ảnh tường trước khi lắp.
5. Trám lỗ khi trả nhà nếu đã thoả thuận vậy.

Bày bao nhiêu trên một kệ

• Chừa khoảng trống giữa các món — chật thì nhìn rối và dễ va khi lau.
• Món cao đặt phía sau, món thấp phía trước, nhưng đừng che nhau hoàn toàn.
• Một ngăn ba tới năm món là mức dễ nhìn với kệ cỡ thường.
• Để trống một ngăn cũng là một cách bày, không phải thiếu.
• Càng nhiều món thì càng lâu lau, và ngăn nào lười lau thì ngăn đó bụi.

Lau kệ mà không làm rơi đồ

1. Nhấc đồ xuống mặt bàn có lót khăn trước khi lau, đừng lau lách quanh món.
2. Lau một ngăn một lần, đặt lại rồi mới sang ngăn kế.
3. Chụp ảnh trước khi nhấc xuống nếu bạn muốn bày lại y cũ.
4. Tay khô, không đeo găng trơn.
5. Phần lớn tai nạn xảy ra lúc dọn dẹp, không phải lúc bày.

Kệ ở cửa hàng

• Khách chạm vào là chuyện sẽ xảy ra — bày hàng vỡ ở tầm tay là tự chuốc rủi ro.
• Ngăn ngang tầm mắt là ngăn khách nhìn nhiều nhất, để hàng chính ở đó.
• Ngăn thấp gần lối đi thì bày hàng chắc, không cạnh sắc.
• Cố định kệ vào tường — cửa hàng đông người thì va chạm nhiều hơn nhà.
• Hàng giá trị vào tủ có khoá, và ghi lại số lượng.

Mua kệ cũ

1. Lắc thử tại chỗ trước khi trả tiền.
2. Xem lỗ vít cũ có bị rộng ra không — lỗ rộng thì bắt lại không chắc.
3. Mặt kệ gỗ ép bị phồng vì ẩm thì không chịu tải như cũ.
4. Hỏi có đủ phụ kiện lắp không, thiếu một con ốc là kệ yếu hẳn.
5. Kệ cũ giá rẻ mà phải mua thêm phụ kiện thì tính lại tổng tiền.

Ba việc đứng trước chuyện bày biện

• Treo và kê vật nặng thì phải chắc tường, chắc vít.
• An toàn của trẻ nhỏ trong nhà.
• Kết cấu và tường chịu lực thì hỏi người có chuyên môn xây dựng.

Ba dòng trên lặp ở nhiều bài trong mục này, và lặp là cố ý.

Cái kệ không ai ngắm, nên nó là chỗ người ta tiếc tiền. Nhưng một món đồ đẹp đặt trên kệ yếu thì chỉ chờ ngày rơi — bỏ thêm một ít cho kệ chắc và cho bộ neo chống lật là khoản đáng nhất trong cả việc bày biện.